Ongewenst gewichtsverlies

Bij de ziekte van Huntington is ongewenst gewichtsverlies een veel voorkomend probleem. Iemand valt dan af zonder te lijnen, dus zonder aanpassingen aan de voeding of dagelijkse beweging.

Oorzaken ongewenst gewichtsverlies

Naast de energie die de ongewilde bewegingen kosten, zijn er meerdere oorzaken van ongewenst gewichtsverlies bij de ziekte van Huntington. Deze oorzaken zijn op te delen in fysieke, psychische, medische en sociale factoren.

Fysieke factoren:

  • Verminderde smaak, geur, eetlust
  • Verminderde mobiliteit
  • Ontregeling van het honger- en verzadigingsgevoel,
  • Verstoorde vertering en opname in de darmen
  • Pijn
  • Vermoeidheid

Psychische factoren:

  • Angst
  • Depressie
  • Eenzaamheid
  • Verdriet
  • Verandering in de levenssituatie

Medische factoren:

  • De ziekte zelf
  • Kauw- en slikproblemen,
  • Dementie
  • Bijwerkingen van medicatie
  • Verslavingsproblematiek

Sociale factoren:

  • Beperkte of geen mogelijkheid om boodschappen te doen en eten te bereiden
  • Eenzaamheid
  • Rouw
  • Armoede
Ondervoeding

Als het gewicht ongewild daalt met 5% in 1 maand of 10% in 6 maanden spreken we over ondervoeding. Ook bij een Body Mass Index (BMI: gewicht / lengte2) van kleiner dan 18,5 is sprake van ondervoeding. Bij de ziekte van Huntington streven zelfs we naar een BMI van 23, om het ongewenste gewichtsverlies een beetje te kunnen opvangen.

Ondervoeding wordt vaak pas laat herkend en behandeld. Ondervoede patiënten hebben vaak complexe problematiek. Signalen zoals gewichtsverlies, minder eetlust of een te lage voedingsinname worden vaak te laat opgemerkt door artsen, verpleegkundigen en andere zorgverleners, maar ook door patiënten zelf en hun familie. Vroege herkenning en behandeling kan veel problemen voorkomen.

Ondervoeding ontstaat door een tekort aan belangrijke voedingsstoffen zoals eiwitten, suikers, vetten, vitamines, mineralen en sporenelementen. Dit kan leiden tot veranderingen in gewicht, lichaamssamenstelling en het functioneren van het lichaam.

Gevolgen van ondervoeding
Ondervoeding heeft ernstige gevolgen voor de gezondheid. Het kan leiden tot:

  • Langzamer herstel na ziekte of operatie
  • Meer en ernstiger complicaties bij ziekte
  • Vermindering van activiteiten waardoor de spiermassa en conditie afnemen
  • Vermindering hart- en longfunctie
  • Vermindering de afweer tegen infecties
  • Slechtere wondgenezing
  • Grotere kans op doorligplekken (decubitus)
  • Afname van de levenskwaliteit
  • Verhoogde sterfte

Bron: Stuurgroep Ondervoeding www.stuurgroepondervoeding.nl

Ongewenst gewichtsverlies herkennen: regelmatig wegen

Regelmatig wegen helpt om ongewenst gewichtsverlies op tijd te herkennen. Dit kan tijdens een afspraak met de diëtist of arts, of zelf thuis op de weegschaal.

Aandachtspunten bij het wegen:

  • Gebruik steeds dezelfde weegschaal, het gaat vooral om het gewichtsverloop
  • Weeg zonder schoenen, jas en andere zware kleding
  • Weeg bij voorkeur op een vast tijdstip, het liefst 's ochtends
  • Weeg met een lege blaas en voor het douchen
  • Noteer het gewicht, zodat het gewichtsverloop goed zichtbaar is
De rol van de diëtist

Om ongewenst gewichtsverlies te voorkomen is het van belang om voldoende te eten en te drinken. Het gewicht laat zien of de inname van energie (intake) in balans is met het energieverbruik. Als je meer energie verbruikt (bijvoorbeeld door toename van de chorea), maar niet meer gaat eten, zal het gewicht dalen. Als je meer eet dan je lichaam aan energie nodig heeft, zul je aankomen in gewicht.

De diëtist kan helpen door samen naar het voedingspatroon te kijken en advies te geven. Zo kan het zinvol zijn om te kiezen voor meer volle producten, zoals volle melk of volle yoghurt, of om extra (slag)room toe te voegen.

In de video vertelt prof. Roos meer over ongewenst gewichtsverlies.